Wat is sluipverbruik en hoeveel kost het?

Kort antwoord

Kort antwoordSluipverbruik is stroom die apparaten gebruiken terwijl je ze niet actief gebruikt, bijvoorbeeld in stand-by of wanneer ze uit lijken te staan. In België kan dit volgens een schatting 140 tot 450 kWh per jaar kosten, oftewel ongeveer € 42 tot € 135; de werkelijke kosten hangen af van je apparaten en stroomtarief.

Laatst bijgewerkt: 10 oktober 2026 · Redactie Wat kost bouwen?

Kernpunten

Een Belgische schatting is 140 tot 450 kWh sluipverbruik per jaar.
De geschatte kosten lopen uiteen van € 42 tot € 135 per jaar.
Een router van 7 watt kan ongeveer 61 kWh per jaar gebruiken.
Een energiemeter kost ongeveer € 10 tot € 20.
Sinds 9 mei 2025 geldt voor veel apparaten een stand-bygrens van 0,5 watt.

Wat is sluipverbruik?

Sluipverbruik is elektriciteit die een apparaat gebruikt wanneer je het niet actief gebruikt. Dat gebeurt bijvoorbeeld als een televisie op stand-by staat of een apparaat uit lijkt, maar nog stroom krijgt. Een lampje, digitale klok of display kan erop wijzen dat een apparaat verbruikt. Ook warmte of geluid terwijl een apparaat uit staat kan een aanwijzing zijn.

Bekende voorbeelden zijn televisies, decoders, modems, opladers en koffiezetapparaten met een klok. Vooral oudere apparaten en apparaten met een snelstartfunctie kunnen relatief veel stroom gebruiken. Niet elk apparaat dat altijd aanstaat is een sluipverbruiker: een koelkast en vriezer verbruiken stroom tijdens hun normale werking en zijn continuverbruikers. Ook een modem kan nodig zijn om je internetverbinding beschikbaar te houden.

Hoeveel stroom en geld kost sluipverbruik?

De schattingen verschillen per huishouden en meetmethode. Voor een gemiddeld Belgisch gezin wordt een verlies van 140 tot 450 kWh per jaar genoemd, goed voor ongeveer 5 tot 13 procent van de elektriciteitsfactuur. Een andere indicatie is circa € 90 per jaar. Een berekening op basis van 2.430 kWh stroomverbruik per jaar komt uit op ongeveer 150 tot 195 kWh sluipverbruik.

De kosten van een apparaat kun je zelf schatten: vermenigvuldig het vermogen in watt met het aantal uren gebruik per jaar en deel door 1.000. Vermenigvuldig de uitkomst in kWh daarna met je stroomtarief. Een router van 7 watt komt bijvoorbeeld uit op ongeveer 61 kWh per jaar. Met een rekentarief van € 0,3035 per kWh is dat ongeveer € 18,50 per jaar. Dit is een indicatie; het daadwerkelijke verbruik kan afwijken.

Welke apparaten gebruiken vaak stroom in stand-by?

Het verbruik loopt sterk uiteen. Een oudere televisie met instant-on kan bijvoorbeeld 15 watt gebruiken, of ongeveer 110 kWh per jaar. Een tv-box met snelstart kan 11 watt en circa 88 kWh per jaar gebruiken. Een Senseo met een brandend rood lampje kan uitkomen op 9 watt en 72 kWh per jaar. Bij een moderne smartphoneoplader is het stand-byverbruik juist heel klein: ongeveer 0,05 watt, afgerond 0 kWh per jaar.

Ook andere voorbeelden laten zien waarom meten nuttig is. Een kleine elektrische boiler of pc kan in de verbruikstabel op 150 kWh per jaar uitkomen. Een tv-decoder met harde schijf staat daar op 130 kWh per jaar. Sommige waarden betreffen oudere apparatuur. Netwerkapparaten, zoals modems, wifi-versterkers en slimme camera’s, kunnen permanent aanstaan om hun functie te behouden. Ze uitschakelen kan dus betekenen dat je netwerk of apparaat niet meer werkt zoals je verwacht.

Hoe meet je sluipverbruik thuis?

Met een energiemeter meet je één apparaat tegelijk. Steek de meter in het stopcontact en sluit het apparaat erop aan; daarna kun je het verbruik aflezen. Meet bij voorkeur een hele nacht om een indicatie te krijgen van het verbruik wanneer je het apparaat niet gebruikt. Je kunt ook de meterstand noteren voordat je gaat slapen en wanneer je opstaat. Deel het verschil door het aantal uren om het gemiddelde verbruik per uur te berekenen.

Heb je een digitale meter, dan kun je het actuele verbruik bekijken via de meter. In België toont code 1.7.0 het actuele verbruik; door een apparaat aan of uit te zetten kun je het verschil zien. Een slimme meter of P1-poort kan ook inzicht geven in het totale verbruik. Houd er rekening mee dat een meting van het hele huis niet vanzelf vertelt welk apparaat verantwoordelijk is. Schakel apparaten daarom afzonderlijk uit om de verandering te controleren.

Hoe kun je sluipverbruik verminderen?

Zet apparaten helemaal uit als je ze niet gebruikt. Een stekkerdoos met een aan-uitknop maakt het mogelijk om meerdere apparaten tegelijk van de stroom te halen. Voor apparaten met een hoog stand-byverbruik kan een stand-by killer helpen. Die schakelt gekoppelde apparatuur uit wanneer je het hoofdapparaat uitzet. Een tijdschakelaar kan bijvoorbeeld worden gebruikt om een router ’s nachts uit te schakelen, als je die dan niet nodig hebt.

Niet iedere maatregel past bij ieder apparaat. Een tv kan na het uitschakelen van de stekkerdoos trager opstarten of de zenderlijst opnieuw moeten laden. Een modem, slimme speaker, thermostaat of slimme lamp kan zijn functie verliezen als je hem uitschakelt. Ook opladers van moderne apparaten leveren vaak maar een kleine besparing op. Controleer daarom eerst het verbruik en bedenk of je het apparaat op dat moment nodig hebt. Een eco-stand kan eveneens helpen; grote sluipverbruikers uitschakelen en eco-instellingen gebruiken leveren samen besparingen op.

Welke regels gelden voor stand-byverbruik?

Voor apparaten gelden Europese eisen voor het stroomverbruik in stand-by of uitstand. Sinds 9 mei 2025 geldt voor veel apparaten een maximum van 0,5 watt, of 0,8 watt wanneer er een display is. Voor netwerkapparatuur gelden ruimere grenzen. Eerdere Europese eisen beperkten het stand-byverbruik al, maar de precieze grens hangt af van het soort apparaat en de toepasselijke eisen.

Een maximumwaarde betekent niet dat elk apparaat precies dat vermogen gebruikt. Je eigen verbruik hangt af van het apparaat, de instellingen en de tijd dat het aan of stand-by staat. Ook betekent een laag wattage niet automatisch dat uitschakelen zinvol is: een modem of andere netwerkapparatuur kan nodig zijn voor bereikbaarheid of bediening. Kijk daarom naar het gemeten verbruik en naar de functie die je wilt behouden. De regels zijn Europese eisen; de cijfers over kosten en verbruik zijn indicaties en geen vast bedrag voor elk huishouden in Nederland of Vlaanderen.

Stappenplan

Kies een meetmethodeGebruik een energiemeter voor één apparaat tegelijk. Heb je een digitale meter, dan kun je ook het actuele verbruik bekijken en apparaten aan- en uitzetten om het verschil te zien.
Meet wanneer je het apparaat niet gebruiktLaat de energiemeter bijvoorbeeld een hele nacht aangesloten. Zo krijg je een indicatie van het verbruik in de periode waarin je het apparaat niet actief gebruikt.
Reken het verbruik om naar kostenVermenigvuldig watt met het aantal uren per jaar en deel door 1.000 voor kWh. Vermenigvuldig die uitkomst met je stroomtarief om de geschatte jaarlijkse kosten te berekenen.
Controleer welke apparaten nodig blijvenBepaal of een modem, thermostaat of ander netwerkapparaat bereikbaar moet blijven. Uitschakelen kan ervoor zorgen dat internet, bediening of een andere functie niet beschikbaar is.
Schakel geschikte apparaten uitZet apparaten helemaal uit of gebruik een stekkerdoos met aan-uitknop. Voor apparaten met een hoog stand-byverbruik kun je een stand-by killer overwegen.

Veelgemaakte fouten

Aannemen dat elk apparaat met een stekker veel stroom gebruikt, terwijl moderne opladers soms maar heel weinig verbruiken.
Een koelkast of vriezer als sluipverbruiker tellen, terwijl dit continuverbruikers zijn.
Een modem of slim apparaat uitschakelen zonder rekening te houden met functies die daardoor niet meer werken.
De Belgische kostenindicatie als een vast bedrag voor elk huishouden in Nederland of Vlaanderen gebruiken.

Wat kost het?

Een Belgische schatting komt uit op € 42 tot € 135 per jaar aan sluipverbruik; een andere indicatie is ongeveer € 90 per jaar. Een eenvoudige energiemeter kost ongeveer € 10 tot € 20.

Bekijk alle prijzen: Wat kost domotica? →

Veelgestelde vragen

Is een apparaat uitgeschakeld ook echt stroomloos?

Niet altijd. Sommige apparaten gebruiken nog stroom als ze uit lijken te staan of op stand-by staan. Een lampje, klok of display kan daarop wijzen.

Hoeveel kost sluipverbruik per jaar?

De schatting voor een Belgisch gezin loopt uiteen van € 42 tot € 135 per jaar. Je eigen kosten hangen af van het verbruik van je apparaten en je stroomtarief.

Verbruikt een oplader stroom als er geen telefoon aan zit?

Een ingeplugde oplader kan stroom gebruiken, maar bij moderne smartphoneopladers kan het verbruik heel klein zijn. Een voorbeeld is 0,05 watt, afgerond 0 kWh per jaar.

Hoe meet ik sluipverbruik per apparaat?

Gebruik een energiemeter tussen het stopcontact en het apparaat en lees het verbruik af. Meet bijvoorbeeld een hele nacht om een indicatie te krijgen van het verbruik wanneer je het apparaat niet gebruikt.

Moet ik mijn modem of router uitschakelen?

Alleen als je de verbinding op dat moment niet nodig hebt. Een modem of router kan permanent stroom gebruiken, maar uitschakelen kan internet of netwerkfuncties onderbreken.

Is een koelkast een sluipverbruiker?

Nee, een koelkast en vriezer zijn continuverbruikers: ze gebruiken stroom tijdens hun normale werking. Dat is iets anders dan stroomverbruik in stand-by of wanneer een apparaat uit lijkt te staan.

Bronnen

Uitleg op basis van openbare vakbronnen (oktober 2026). Prijzen zijn indicaties. Lees onze methodiek.