Kort antwoord
Laatst bijgewerkt: · Redactie Wat kost bouwen?
Kernpunten
- De MPG meet de milieubelasting van gebouwmaterialen over de levenscyclus.
- De berekening is MKI gedeeld door BVO en de aangenomen levensduur.
- Voor woningen is de rekenlevensduur 75 jaar; voor kantoren 50 jaar.
- Vanaf 1 juli 2026 weegt de methode 19 milieucategorieën in plaats van 11.
- Vanaf 1 juli 2026 is de eis 1,6 voor woonfuncties en 1,55 voor kantoren.
Wat betekent de MPG-score?
De MPG is een berekening van de milieubelasting van de materialen die in een gebouw zijn gebruikt. Daarbij gaat het om het gebouw als geheel en om de hele levenscyclus: van materiaalproductie tot gebruik, vervanging en sloop. De berekening volgt de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken en gebruikt milieugegevens uit de Nationale Milieudatabase.
De milieueffecten van materialen worden samengevat in de Milieu Kosten Indicator (MKI). De MPG bereken je door de MKI te delen door de bruto vloeroppervlakte (BVO) en de aangenomen levensduur. De uitkomst is een bedrag in euro per m² BVO per jaar. Voor woningen wordt een levensduur van 75 jaar gebruikt en voor kantoren 50 jaar. Een lagere MPG betekent dus dat de materialen in de berekening minder milieubelasting veroorzaken.
De score is geen energielabel: de MPG kijkt naar materialen. Energiebesparende maatregelen kunnen wel extra materiaal vragen en daardoor ook milieueffecten hebben.
Welke onderdelen tellen mee in de berekening?
De MPG-berekening neemt bouwkundige onderdelen en installaties mee. Denk aan fundering, gevel, dak, vloeren, draagconstructies en binnenwanden. Ook onderdelen zoals trappen, balustrades, leidingen, riolering, ventilatie, verwarming en zonnepanelen kunnen meetellen. De berekening houdt rekening met vervangingen tijdens de aangenomen levensduur van het gebouw.
Niet ieder onderdeel op of rond een gebouw valt in de berekening. Vrijstaande garages en bergingen, tuininrichting, keukens, verlichting, sanitair en losse interieuronderdelen zijn voorbeelden van zaken die niet worden meegenomen in de beschreven methode. Controleer daarom welke onderdelen in de invoer van de berekening zitten voordat je scores naast elkaar legt.
De berekening gebruikt gegevens over producten en hoeveelheden in het ontwerp. Een andere materiaalkeuze of een andere hoeveelheid kan de uitkomst veranderen. De MPG is daardoor bruikbaar om ontwerpkeuzes te vergelijken, maar alleen als de uitgangspunten gelijk zijn.
Welke MPG-methodes zijn er voor nieuwbouw en bestaande bouw?
Voor nieuwbouw wordt de MPG gebruikt bij de aanvraag van een omgevingsvergunning. De berekening gaat over het gebouw als geheel. Voor bestaande gebouwen zijn er aparte methodes, maar die zijn geen onderdeel van de wet- en regelgeving. MPG R&T kijkt naar de milieuprestatie van renovatie- en transformatie-ingrepen op gebouwniveau. MPO kijkt naar onderhoud of een verbouwing op elementniveau.
Er is ook een tijdelijke MPO-proeftool. Die berekent de CO₂-uitstoot van ongeveer 150 onderhoudsactiviteiten en kleinere renovatie-ingrepen. De tool is niet gevalideerd. De verwachte validatie van private rekensoftware is halverwege 2027. Behandel een uitkomst uit deze proeftool daarom niet als hetzelfde soort resultaat als een gevalideerde MPG-berekening voor nieuwbouw.
De MPG wordt daarnaast gebruikt bij duurzaam inkopen en aanbesteden, bij MIA/VAMIL en bij instrumenten en certificering zoals Het Nieuwe Normaal, BREEAM-NL en GPR Gebouw. De toepassing kan dus verder gaan dan alleen de vergunning voor nieuwbouw.
Welke MPG-eisen gelden in Nederland?
De grenswaarden gelden voor Nederlandse bouwregels. Op dit moment is de MPG-eis 0,8 voor woningen en 1,0 voor kantoren groter dan 100 m². Vanaf 1 juli 2026 gelden nieuwe waarden en wordt de eis uitgebreid naar meer gebruiksfuncties. Voor kantoren wordt de eis 1,55 euro per m² BVO per jaar en voor woonfuncties, behalve woonwagens, 1,6.
Voor bijeenkomst-, cel-, gezondheids-, industrie-, logies-, onderwijs-, sport- en winkelfuncties geldt vanaf die datum 1,85. Voor overige gebruiksfuncties is de waarde 1,8. Voor woonwagens en bouwwerken die geen gebouw zijn, geldt geen MPG-eis. Bij gebouwen met meerdere gebruiksfuncties wordt een gewogen eis gebruikt. In bepaalde situaties gelden soepelere eisen voor kleine woningen en niet-compacte kantoren.
Vanaf 1 juli 2026 verandert ook de berekening: de methode weegt dan 19 milieucategorieën in plaats van 11. Hogere scores onder de nieuwe methode betekenen niet automatisch dat de eisen soepeler zijn. Deze Nederlandse waarden kun je niet zonder controle gebruiken voor een project in Vlaanderen; controleer daar de regels die voor je project gelden.
Hoe reken je een MPG-score uit?
Een rekenvoorbeeld maakt de eenheid duidelijk. Stel dat de MKI van een gebouw € 15.000 is en het gebouw een BVO van 130 m² heeft. Bij een aangenomen levensduur van 75 jaar deel je € 15.000 door 130 en daarna door 75. De MPG komt dan uit op ongeveer € 1,54 per m² per jaar.
Dit voorbeeld gebruikt de levensduur die voor woningen wordt gehanteerd. Voor een kantoor wordt in de berekening een levensduur van 50 jaar gebruikt, waardoor je dezelfde MKI en BVO niet met dezelfde termijn deelt. Ook de ingevoerde producten en hoeveelheden zijn bepalend voor de MKI. Een MPG-score heeft daarom pas betekenis als je weet welke gebouwonderdelen, hoeveelheden, levensduur en rekenmethode zijn gebruikt.
Gebruik bij een vergelijking dezelfde methode en vergelijkbare uitgangspunten. Dat is extra belangrijk wanneer je scores uit verschillende jaren naast elkaar zet, omdat de methode en het aantal milieucategorieën veranderen.
Hoe kun je de milieuprestatie van een gebouw verbeteren?
Een lagere MPG begint bij keuzes in het ontwerp en de materiaalstaat. Bouwprofessionals kunnen de milieubelasting proberen te verminderen met duurzamere materiaalkeuzes en een energie-efficiënt ontwerp. Vergelijk opties met dezelfde rekenmethode en controleer ook de benodigde hoeveelheden. Zo zie je of een ontwerpkeuze de berekende milieubelasting daadwerkelijk verlaagt.
Kijk niet alleen naar één maatregel. Energiebesparende maatregelen kunnen extra materialen vragen en daardoor ook extra milieueffecten veroorzaken. De MPG is dus een manier om materiaalimpact mee te wegen naast andere ontwerpdoelen, niet een garantie dat iedere energiemaatregel de totale milieubelasting verlaagt.
De uitkomst kan ook helpen bij duurzaam inkopen, aanbestedingen en certificering. Houd daarbij rekening met de methode die op dat moment geldt: vanaf 1 juli 2026 worden 19 milieucategorieën gebruikt in plaats van 11. Een score uit de oude methode is daardoor niet zonder meer gelijkwaardig aan een score uit de nieuwe methode.
Stappenplan
- Bepaal het gebouw en de gebruiksfunctieLeg vast of je een woning, kantoor of een andere gebruiksfunctie berekent. Bij een gebouw met meerdere gebruiksfuncties geldt een gewogen eis, dus de indeling beïnvloedt welke grenswaarde van toepassing is.
- Verzamel ontwerp en materiaalhoeveelhedenBreng de bouwkundige onderdelen, installaties, producten en hoeveelheden in kaart. De MPG gaat over het bouwwerk als geheel en houdt ook rekening met vervangingen tijdens de aangenomen levensduur.
- Gebruik de geldende rekenmethodeLaat de gegevens verwerken volgens de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken, met milieudata uit de Nationale Milieudatabase en een gevalideerd rekeninstrument. Controleer welke methode geldt voor het moment van je berekening.
- Controleer de score en de uitgangspuntenBekijk de MPG-score samen met de gebruikte MKI, BVO, levensduur en materiaalkeuzes. Vergelijk ontwerpen alleen wanneer de uitgangspunten en rekenmethode gelijk zijn; scores uit verschillende methodes zijn niet automatisch gelijkwaardig.
- Vergelijk keuzes en toets de eisVergelijk materiaal- en ontwerpkeuzes op hun berekende milieubelasting. Controleer vervolgens of de uitkomst binnen de toepasselijke grenswaarde valt en of voor jouw gebouw uitzonderingen of een gewogen eis gelden.
Veelgemaakte fouten
- Een lagere MPG-score verwarren met een beter energielabel: MPG meet vooral de milieubelasting van materialen.
- Een MPG-score vergelijken zonder te controleren of dezelfde rekenmethode en uitgangspunten zijn gebruikt.
- Aannemen dat de Nederlandse MPG-grenswaarden ook gelden voor een project in Vlaanderen.
- Vergeten dat vervangingen tijdens de aangenomen levensduur in de berekening meetellen.
Veelgestelde vragen
Wat is de milieuprestatie van gebouwen (MPG) in één zin?
De MPG geeft de milieubelasting weer van de materialen van een gebouw over de levenscyclus. De uitkomst is een bedrag per m² bruto vloeroppervlakte per jaar; een lagere score is beter.
Hoe wordt de MPG berekend?
De MKI wordt gedeeld door de bruto vloeroppervlakte en de aangenomen levensduur. Voor woningen wordt gerekend met 75 jaar en voor kantoren met 50 jaar.
Welke MPG-eis geldt voor woningen en kantoren?
De Nederlandse eisen zijn momenteel 0,8 voor woningen en 1,0 voor kantoren groter dan 100 m². Vanaf 1 juli 2026 worden dat respectievelijk 1,6 en 1,55 euro per m² BVO per jaar.
Geldt de MPG ook voor renovatie?
Voor bestaande bouw bestaan MPG R&T voor renovatie- en transformatie-ingrepen en MPO voor onderhoud of verbouwing op elementniveau. Deze methodes zijn geen onderdeel van de wet- en regelgeving.
Wat verandert er in de MPG vanaf 1 juli 2026?
De berekening weegt dan 19 milieucategorieën in plaats van 11. Ook gelden nieuwe MPG-waarden voor meerdere gebruiksfuncties.
Geldt de Nederlandse MPG-eis ook in Vlaanderen?
De grenswaarden zijn Nederlandse bouwregels. Controleer voor een project in Vlaanderen welke lokale regels en berekeningsmethodes van toepassing zijn.
Bronnen
- rvo.nl – Berekening Milieuprestatie gebouwen | Wetten en regels ... - RVO
- ubbink.com – MilieuPrestatie Gebouwen - Wet en regelgeving | Ubbink
- distribution.arcelormittal.com – MilieuPrestatie Gebouwen (MPG) - ArcelorMittal Distribution Solutions
Uitleg op basis van openbare vakbronnen (oktober 2026). Prijzen zijn indicaties. Lees onze methodiek.